Zapraszamy na I wykład w ramach projektu "Smak dzieciństwa"
W dniu 13 kwietnia (piątek) b.r. o godz. 12.00
"Tradycyjne pieczywo codzienne i obrzędowe
w regionie łowickim
i na obszarze dzisiejszego województwa łódzkiego"
Aldona Plucińska
(Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi)
Miejsce: Muzeum w Łowiczu, Stary Rynek 5/7
WSTĘP WOLNY
Projekt realizowany z funduszu
Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Źródłem kultury jest tradycja. W tradycji w przeszłości zadamawia się to, co weszło w świadomość następnych pokoleń i wywiera ciągle wpływ na umysły.
Istnieje błędny pogląd, że tradycja jest czymś podobnym do masy spadkowej i że dziedziczy się ją mechanicznie, bez wysiłku, dlatego ci, którzy są przeciw dziedziczeniu i niezasłużonym przywilejom, występują przeciw tradycji. A tymczasem w istocie każdy kontakt z przeszłością wymaga wysiłku, pracy, jest przy tym trudny i niewdzięczny, bo nasze małe „ja” skrzeczy i broni się przed nim. Pragnąłem zawsze, żeby nie opuszczała mnie wiara, iż wielkie dzieła ducha są bardziej obiektywne od nas.
Zbigniew Herbert „Labirynt nad morzem”
Pożywienie jeden z najważniejszych elementów kultury na przestrzeni dziejów człowieka. Pozyskiwanie i przygotowywanie pożywienia podporządkowane porom roku i kalendarzowi obrzędowemu, stanowi fenomen kulturowy. W tak wyspecjalizowanym podziale wśród mieszkańców regionu łowickiego i dzisiejszego obszaru województwa łódzkiego, szczególne miejsce zajęło tradycyjne pieczywo codzienne i obrzędowe. A to dlatego, że zawiera sens metonimiczny, magiczny, sakralny. Jako jeden z elementów pożywienia stało się nośnikiem konotacji o wartościach świata.
Tak prezentowany kontekst pożywienia wiążę się z kultem rodziny, domostwa z wyeksponowanym paleniskiem i stołem wraz z rytuałem spożywania pokarmów jako sacrum domu polskiego. A cnota, gościnność stała się podstawową polską cechą narodową, znaną na świecie.
Jak czytamy w „Kuchni polskiej i romantycznej”:
W Polsce jak chyba nigdzie indziej, jedzenie ma sens szczególny; już w obyczaju sarmackim istniał przymus i obowiązek jedzenia, a uczty i potrawy miały swój ceremoniał i symbolikę.
Niech spożywanie tradycyjnego pieczywa codziennego i obrzędowego w Łowickiem, na obszarze województwa łódzkiego ma sens szczególny wraz ze wszystkimi działaniami z nią związanymi. A osoby, które podejmują owe działania są żywymi nośnikami dziedzictwa narodowego, któremu na imię Polska!
Kustosz, etnograf Aldona Plucińska
Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne w Łodzi