Projekt "Bohaterowie Bitwy nad Bzurą"

Profesjonalna, multimedialna i interaktywna baza danych poległych z wyszukiwarką, wirtualna ściana pamięci z nazwiskami ofiar walk, galerie cmentarzy, pomników oraz jednostek wojskowych, możliwość uzupełniania poszczególnych biogramów, załączania fotografii, dokumentów i pamiątek, wreszcie… zapalenia wirtualnej świeczki. W ten nowoczesny i niekonwencjonalny sposób chcą uczcić pamięć poległych w największej bitwie wojny obronnej Polski 1939 roku twórcy portalu internetowego http://www.bohaterowie1939.pl/, stworzonego w ramach zainaugurowanego 14 września br. ogólnopolskiego projektu „Bohaterowie Bitwy nad Bzurą”.

 

Od dramatycznych wydarzeń wojny obronnej Polski 1939 roku upłynęło już ponad 70 lat. W walkach z hitlerowskim najeźdźcą zginęło lub zmarło z odniesionych ran około 95-97 tys. żołnierzy Wojska Polskiego. Około 17 tys. spośród nich pochłonęła bitwa nad Bzurą, toczona w dniach 9-22 września 1939 r. Szlak bojowy tych bohaterów walk o wolność i niepodległość Ojczyzny znaczy dziś kilkadziesiąt zbiorowych mogił, kwater i cmentarzy wojennych, rozsianych od Kutna po Warszawę i od Łodzi po Płock. Spoczywają w nich Ci, którzy według gen. dyw. Tadeusza Kutrzeby „starali się wykonać niewykonalny w 1939 r. obowiązek: obronę Polski”.

Mimo, że samorządy zwykle dokładają starań do właściwej konserwacji kwater wojennych to pochowani w nich żołnierze, z wyjątkiem wyższych oficerów, pozostają praktycznie anonimowi. Również w historiografii opisywaną problematykę na ogół traktowano marginalnie. Tymczasem w masie żołnierzy znad Bzury walczyli ludzie zróżnicowani nie tylko pod względem stopnia wojskowego, lecz również wieku, statusu społecznego, struktury zawodowej, wyznania, stanu cywilnego etc. Każdy pochowany to odrębna historia, którą warto odkryć i opisać.

Mimo upływu czasu problem identyfikacji i właściwego upamiętnienia żołnierzy Wojska Polskiego poległych w bitwie nad Bzurą jest wciąż aktualny. Choć wielu straciło już dawno nadzieję na zapalenie znicza na mogile zaginionych mężów, ojców, braci, wujów czy dziadków, to inni nadal czekają na choćby najmniejszą informację o bliskich, nie wiedzą jednak do kogo się zwrócić o pomoc. Szczególnie odczuwalną barierą był dotąd brak ogólnodostępnego narzędzia, które pozwoliłoby wszystkim zainteresowanym na proste i szybkie odnalezienie informacji dotyczących miejsc spoczynku żołnierzy, uważanych dotąd za zaginionych oraz poznanie wojennych losów i bliższych okoliczności śmierci tych, których miejsce spoczynku jest znane.

 

Portal Bohaterowie Bitwy nad Bzurą – http://www.bohaterowie1939.pl, przedsięwzięcie pionierskie w polskiej sieci internetowej, wychodzi naprzeciw społecznej potrzebie indywidualnego upamiętnienia ofiar Polskiego Września 1939 r. Jego powstanie stanowi jeden z etapów realizacji szerzej zakrojonego projektu i ma on na celu:

- Weryfikację, usystematyzowanie i upowszechnienie wiedzy o poległych w największej i najkrwawszej bitwie Polskiego Września 1939 r., szczególnie o szeregowych żołnierzach Wojska Polskiego;

- Zaspokojenie ludzkiej potrzeby poszukiwania swych korzeni rodzinnych, nieznanych informacji o losach swych bliskich i symbolu pamięci w postaci miejsca ich wiecznego spoczynku;

- Edukację społeczeństwa, inspirowanie postaw obywatelskich i patriotycznych oraz dialogu międzypokoleniowego;

- Złożenie w nowoczesny i nieznany dotąd sposób hołdu bohaterom walk o wolność i niepodległość Polski;

- Przybliżenie szerszemu ogółowi tematyki grobownictwa wojennego oraz miejsc i pomników pamięci narodowej, związanych z działaniami wojny obronnej Polski 1939 roku;

 

Poprzez aktywizację rodzin i bliskich pochowanych planujemy zebranie i udostępnienie w sieci internetowej fotografii, dokumentów urzędowych i prywatnych, wspomnień czy przedmiotów codziennego użytku, które pozwolą lepiej opowiedzieć historię poległych żołnierzy polskich, a także zaświadczą o pamięci przechowanej przez ich potomków, przyjaciół, sąsiadów. Naszą ambicją jest choćby najmniejsze zredukowanie liczby poległych żołnierzy nieznanych, owych NN, którzy tak często (zbyt często!) odnotowywani są na nekropoliach wojennych Pola Bitwy nad Bzurą.

 

Obecnie w bazie danych portalu znajduje się ponad 3 tys. nazwisk żołnierzy, którzy polegli w bitwie nad Bzurą a pochodzili z różnych części przedwojennej Polski, głównie z Wielkopolski i Pomorza. Twórcy portalu, historycy z dużym doświadczeniem, będą sukcesywnie wprowadzać kolejne nazwiska. Kluczowa jednak jest aktywność rodzin poległych i regionalnych pasjonatów historii, którzy mogą uzupełnić informacje, które posiada portal. Wystarczy założyć konto na portalu aby móc dodać nową osobę bądź zmienić dane dotyczące osoby już istniejącej na stronie.

 

Portal Bohaterowie Bitwy nad Bzurą stworzyło Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania Nad Bzurą, które na realizację zadania uzyskało dotację w ramach Programu Operacyjnego Fundusz Inicjatyw Obywatelskich, wdrażanego przez Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej.

 

Partnerami projektu są: Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej, Centralne Archiwum Wojskowe, Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie, Urząd Miejski w Sochaczewie, Muzeum Miasta Łodzi w Łodzi, Muzeum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego w Bydgoszczy, Muzeum Regionalne im. Hieronima Ławniczaka w Krotoszynie, Muzeum Regionalne w Pleszewie, Muzeum Regionalne w Siedlcach, Muzeum w Brodnicy, Muzeum w Łowiczu, Muzeum Ziemi Kujawskiej i Dobrzyńskiej we Włocławku, Muzeum Ziemi Sochaczewskiej i Pola Bitwy nad Bzurą w Sochaczewie, Siedlecki Klub Kolekcjonerów, Społeczny Komitet dla Upamiętnienia Bitwy 26 DP oraz Stowarzyszenie Tradycji 26 Dywizji Piechoty w Skierniewicach.

 

W razie jakichkolwiek pytań twórcy proszą o kontakt – kontakt@bohaterowie1939.pl.